fit.pl mobile logo

Czy słodziki szkodzą zdrowiu?

Słodki smak dla wielu z nas jest koniecznym elementem codziennego żywienia. Cukier stołowy od stuleciu używany w tym celu posiada sporo kalorii (4kcal/g), wysoki indeks glikemiczny i spożywany w dużych ilościach może powodować problemy ze zdrowiem. Obecnie znamy szereg substancji będących alternatywą dla cukru, które mają opinię szkodliwych dla zdrowia – sprawdźmy czy naprawdę takie są.

Słodki smak dla wielu z nas jest koniecznym elementem codziennego żywienia. Cukier stołowy od stuleciu używany w tym celu posiada sporo kalorii (4kcal/g), wysoki indeks glikemiczny i spożywany w dużych ilościach może powodować problemy ze zdrowiem. Obecnie znamy szereg substancji będących alternatywą dla cukru, które mają opinię szkodliwych dla zdrowia – sprawdźmy czy naprawdę takie są.

Czym są słodziki?

Słodzikami nazywamy substancje, które posiadają słodki smak i wartość energetyczną niższą od cukru. Ze względu na wielokrotnie wyższą słodkość można dodawać ich o wiele mniej aby osiągnąć ten sam efekt co w przypadku sacharozy. Możemy je podzielić na trzy grupy:

  • sztuczne substancje o wysokiej słodkości takie jak aspartam czy acesulfam K
  • poliole, czyli alkohole wielowodorotlenowe, takie jak sorbitol czy mannitol
  • naturalne substancje słodzące, na przykład glikozydy stewiolowe, ksylitol czy erytrytol

 

Normy europejskie a bezpieczeństwo słodzików

W Unii Europejskiej każdy z używanych słodzików posiada określone ADI (ang. accepted daily intake), który określa maksymalną dawkę każdego ze słodzików, którą można przyjmować bezpiecznie codziennie do końca życia. Z tego względu nawet przy jednorazowym przekroczeniu tej ilości negatywne efekty spożycia nie powinny być odczuwalne, ponieważ norma ta posiada duży margines błędu. Każdy słodzik dopuszczony do obrotu jest również zaakceptowany przez unijną dyrektywę 94/35/EC "o środkach słodzących do użytku w produktach spożywczych".

 

Czy słodziki są szkodliwe?

Aspartam jest zdecydowanie najbardziej znanym słodzikiem. W organizmie metabolizuje się do fenyloalaniny, asparaginianu i metanolu. Przez teoretyczną toksyczność jego metabolitów jest postrzegany jako niebezpieczny, za to przeciętny człowiek w diecie przyjmuje ich dużo więcej niż z samego aspartamu. Jak powiedział Paracelsus – „dawka czyni truciznę”. ADI aspartamu zostało określone na 40mg/kg masy ciała.

To oznacza, że człowiek o wadze 70kg może przyjąć go do 2,8g na dobę. Dla porównania, w puszce napoju gazowanego light znajdziemy 50-120mg. Według wszelkich norm taka dawka jest bezpieczna, za to prowadzone są dalsze badania na temat długoterminowego przyjmowania aspartamu i jego wpływu między innymi na funkcje kognitywne.

Z tego względu zalecamy robienie przerw w przyjmowaniu go. Kolejnym przeciwwskazaniem jest wysoka temperatura – nie powinno się używać aspartamu do pieczenia, ze względu na przedwczesne uwolnienie metabolitów.

Słodziki w sklepie z suplementami

Acesulfam K to kolejny znany i często stosowany słodzik, około 200 razy słodszy niż cukier stołowy. Dzienne bezpieczne spożycie (ADI) jest określone na 9mg/kg masy ciała na dobę. Główną różnicą między aspartamem i acesulfamem jest wytrzymałość tego drugiego na obróbkę termiczną – jest stabilny w temperaturach do 200ºC. Jest wydalany w niezmienionej formie, ponieważ organizm go nie metabolizuje.

Sukraloza jest substancją o najwyższej słodkości w tym zestawieniu. Jest ponad 600 razy słodsza niż sacharoza. Często używana, ponieważ jest bliskim analogiem cukru i smakuje podobnie do niego. Grupy hydroksylowe w cząsteczce sacharozy zostały podstawione atomami chloru. Brzmi groźnie, jednak takie nie jest – sukraloza nie jest metabolizowana i przechodzi przez organizm w niezmienionej formie. Jej bezpieczne dzienne spożycie zostało ustanowione na 15mg/kg masy ciała na dzień. Dodatkowym atutem sukralozy jest działanie synergiczne z innymi słodzikami, czyli wzajemne wzmacnianie swojego działania. To pozwala na obniżenie ilości użytych słodzików w produkcie.

Grupa słodzików, do której należą powyższe substancje to jedyna, której bezpieczeństwo stosowania w długim okresie jest kwestionowane. Czy te słodziki są w stanie wyrządzić jakąkolwiek krzywdę przy umiarkowanym spożyciu? Zdecydowanie nie. Jednak przed rozpoczęciem używania ich wszędzie warto poczekać na wyniki badań na temat ich długofalowego spożycia w dużych ilościach.

Kolejny rodzaj słodzików, czyli poliole posiadają zupełnie inny profil działania i bezpieczeństwa. Najlepsze z nich, czyli ksylitol i erytrytol, to substancje naturalnie występujące. Ksylitol ma słodkość zbliżoną do cukru i około połowy jego kaloryczności, a erytrytol o 20-30% jest mniej słodki oraz ma 10 razy mniej kalorii niż sacharoza.

W porównaniu do swoich o wiele słodszych odpowiedników poliole posiadają szereg właściwości prozdrowotnych:

Ksylitol:

  • posiada właściwości antyoksydacyjne, czyli zwalczające szkodliwe wolne rodniki. Dzięki temu w przypadku osób otyłych może być nie tylko zamiennikiem cukru, ale także pomocą w zmniejszeniu stresu oksydacyjnego wywołanego otyłością
  • zwiększa wrażliwość tkanek na insulinę
  • potencjalnie ma właściwości obniżające cholesterol LDL nie mając wpływu na poziom HDL
  • in vitro, w warunkach symulujących mikrobiotę jelitową ksylitol promował syntezę krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych, między innymi maślanu, który będąc prebiotykiem ma pozytywny wpływ na skład i ilość pożytecznych bakterii jelitowych

ksylitol

Targroch Ksylitol 500g

Erytrytol:

  • posiada właściwości przeciwutleniające
  • pomaga kontrolować stężenie glukozy we krwi
  • podnosi aktywność enzymów trawiennych odpowiedzialnych za trawienie węglowodanów

erytrytol

Targroch Erytrytol 500g (https://strefamocy.pl/pl/218-s%C5%82odziki-i-cukry)

 

Jak widzimy, ksylitol i erytrytol stanowią świetną alternatywę dla cukru posiadając właściwości prozdrowotne, których sacharoza nie ma. W bardzo wysokich dawkach mogą powodować kłopoty żołądkowe, jednak w badaniach uczestnicy zgłaszali objawy dopiero przy pułapie 50g, który bardzo ciężko jest osiągnąć nie robiąc tego celowo.

Ostatnią omawianą grupą słodzików są glikozydy stewiolowe. Są 150-250 razy słodsze od cukru, stabilne w wysokich temperaturach ( mogą być stosowane do pieczenia i gotowania) oraz w szerokich zakresie pH, przez co nawet napoje gazowane mogą być nimi słodzone.

Ekstrahowane glikozydy ze stewii są zdrowe, nie mają wartości energetycznej i są świetnym zamiennikiem dla sztucznych słodzików. Jedyną wadą jest charakterystyczny, gorzki posmak możliwy do poczucia przy konsumpcji produktów ze stewii. Jeśli jednak indywidualne preferencje konsumenta dopuszczają poświęcenie idealnego odwzorowania smaku cukru – stewia będzie świetnym wyborem.

Podsumowanie

Rozsądnie spożywane słodziki są bezpieczne. Nie oznacza to jednak, że niskokalorycznego produktu powinno się spożywać więcej tylko ze względu na to, że nie niesie to za sobą takiego ryzyka jak w przypadku produktów słodzonych cukrem. Wybierając słodziki warto zwrócić uwagę na ksylitol i erytrytol, które choć posiadają pewną wartość energetyczną są dużo zdrowsze od cukru, posiadając m.in. właściwości antyoksydacyjne czy wspomagające glikemię.

Autor: Szymon Żuk

Źródło: https://strefamocy.pl

Bibliografia:

  • (1) Wölnerhanssen, Bettina K.; Meyer-Gerspach, Anne Christin; Beglinger, Christoph; Islam, Md. Shahidul (2019). Metabolic effects of the natural sweeteners xylitol and erythritol: A comprehensive review. Critical Reviews in Food Science and Nutrition, (), 1–13. doi:10.1080/10408398.2019.1623757
  • (2) Serra-Majem L, Raposo A, Aranceta-Bartrina J, et al. Ibero⁻American Consensus on Low- and No-Calorie Sweeteners: Safety, Nutritional Aspects and Benefits in Food and Beverages. Nutrients. 2018;10(7):818. Published 2018 Jun 25. doi:10.3390/nu10070818
  • (3) Butchko HH, Stargel WW, Comer CP, Mayhew DA, Benninger C, Blackburn GL, de Sonneville LM, Geha RS, Hertelendy Z, Koestner A, Leon AS, Liepa GU, McMartin KE, Mendenhall CL, Munro IC, Novotny EJ, Renwick AG, Schiffman SS, Schomer DL, Shaywitz BA, Spiers PA, Tephly TR, Thomas JA, Trefz FK. Aspartame: review of safety. Regul Toxicol Pharmacol. 2002 Apr;35(2 Pt 2):S1-93. doi: 10.1006/rtph.2002.1542. PMID: 12180494.
  • (4) Belton K, Schaefer E, Guiney PD. A Review of the Environmental Fate and Effects of Acesulfame-Potassium. Integr Environ Assess Manag. 2020 Jun;16(4):421-437. doi: 10.1002/ieam.4248. Epub 2020 Apr 10. PMID: 32065497; PMCID: PMC7318193.

PODZIEL SIĘ Z INNYMI

Napisz komentarz...
Zaloguj przez Facebooka

Prywatność
Polityka prywatności 

Redakcja
26-600 Radom
Ul. Okulickiego 39, IIP
TEL: 48 380 30 62 wew. 12
E-mail: biuro@portal.fit.pl

RODO

Szanowny Czytelniku!

Dbamy o bezpieczeństwo Twoich danych. Nie zmieniamy naszych uprawnień.

Od 25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

W związku z tym chcielibyśmy poinformować Cię o przetwarzaniu Twoich danych oraz zasadach, na jakich będzie się to odbywało po dniu 25 maja 2018 roku. Poniżej znajdziesz podstawowe informacje na ten temat.

O jakich danych mówimy?

Chodzi o dane osobowe, które są zbierane w ramach korzystania przez Ciebie z naszych usług, w tym stron internetowych, serwisów i innych funkcjonalności udostępnianych przez Fit.pl Sp.z.o.o.. Dane osobowe niezbędne gromadzone przez serwis www.fit.pl są objęte ochroną danych osobowych: nie są i nie będą nikomu odsprzedawana ani udostępniane. W czasie korzystania z serwisu użytkownik może zostać poproszony o podanie niektórych swoich danych osobowych poprzez wypełnienie formularza, lub w inny sposób. Dane, które należy podać to w większości przypadków imię, nazwisko i adres e-mail.

Kto będzie administratorem Twoich danych?

Administratorami Twoich danych będziemy my: Fit.pl Sp.z.o.o z siedzibą w Radomiu (dalej także będziemy używać skrótu „Fit.pl”) oraz nasi Zaufani partnerzy czyli podmioty niewchodzące w skład Fit.pl ale będące naszymi partnerami, z którymi stale współpracujemy. Najczęściej ta współpraca ma na celu dostosowywanie reklam, które widzisz na naszych stronach, do Twoich potrzeb i zainteresowań.

Dlaczego chcemy przetwarzać Twoje dane?

Przetwarzamy te dane w celach, aby:

  • dopasować treści stron i ich tematykę, w tym tematykę ukazujących się tam materiałów do Twoich zainteresowań oraz do przeprowadzania konkursów z nagrodami,
  • zapewnić Ci większe bezpieczeństwo usług, w tym aby wykryć ewentualne boty, oszustwa czy nadużycia,
  • pokazywać Ci reklamy dopasowane do Twoich potrzeb i zainteresowań,
  • dokonywać pomiarów, które pozwalają nam udoskonalać nasze usługi i sprawić, że będą maksymalnie odpowiadać Twoim potrzebom,

Komu możemy przekazać dane?

Zgodnie z obowiązującym prawem Twoje dane możemy przekazywać podmiotom przetwarzającym je na nasze zlecenie, np. agencjom marketingowym, podwykonawcom naszych usług oraz podmiotom uprawnionym do uzyskania danych na podstawie obowiązującego prawa np. sądy lub organy ścigania – oczywiście tylko gdy wystąpią z żądaniem w oparciu o stosowną podstawę prawną. Pragniemy też wspomnieć, że na większości stron internetowych dane o ruchu użytkowników zbierane są przez naszych Zaufanych parterów.

Jakie masz prawa w stosunku do Twoich danych?

Masz między innymi prawo do żądania dostępu do danych, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia ich przetwarzania. Możesz także wycofać zgodę na przetwarzanie danych osobowych, zgłosić sprzeciw oraz skorzystać z innych praw wymienionych szczegółowo tutaj.

Jakie są podstawy prawne przetwarzania Twoich danych?

Każde przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na właściwej, zgodnej z obowiązującymi przepisami, podstawie prawnej. Podstawą prawną przetwarzania Twoich danych w celu świadczenia usług, w tym dopasowywania ich do Twoich zainteresowań, analizowania ich i udoskonalania oraz zapewniania ich bezpieczeństwa jest niezbędność do wykonania umów o ich świadczenie (tymi umowami są zazwyczaj regulaminy lub podobne dokumenty dostępne w usługach, z których korzystasz). Taką podstawą prawną dla pomiarów statystycznych i marketingu własnego administratorów jest tzw. uzasadniony interes administratora. Przetwarzanie Twoich danych w celach marketingowych podmiotów trzecich będzie odbywać się na podstawie Twojej dobrowolnej zgody.

Dlatego też proszę zaznacz przycisk „zgadzam się” jeżeli zgadzasz się na przetwarzanie, po 25 maja 2018 roku, Twoich danych osobowych zbieranych w ramach korzystania przez Ciebie z usług, w tym ze stron internetowych, serwisów i innych funkcjonalności Fit.pl, w tym także zbieranych w tzw. plikach cookies przez nas i naszych Zaufanych Partnerów, w celach marketingowych (w tym na ich analizowanie i profilowanie w celach marketingowych) przez opisane wyżej Fit.pl oraz Zaufanych Partnerów. Wyrażenie zgody jest dobrowolne i możesz ją w dowolnym momencie wycofać korzystając z narzędzia dostępnego tutaj.

Zgadzam się
Nie teraz
fit.pl profil na Facebooku
fit.pl kanał na Youtube
Forum dyskusyjne fit.pl